Dr. ABDÜLKADİR ÖZBEK
PSİKODRAMA ENSTİTÜSÜ
Sahnesel Etkileşim, Grup Psikoterapisi, Sosyometri
Eğitim Adayları Tarafından Tutulacak Protokollerin Hazırlanma Esasları
1. Psikodrama Oturum Protokollerinin
Tutulmasının Genel Anlamı:
Psikodrama
oturum protokolü tutmak, bir taraftan insanın kendi deneyimlerini geliştirip
değerlendirmesine, diğer taraftan da psikodrama
gruplarında kısa ve uzun bir zaman dilimi içerisinde oluşacak gelişmeler
üzerinde bilgi edinmesine yarar. Yazılı protokoller kişinin kendi yaşadığı
deneyimi güncelleştirmesine, kendi başarısını kontrol etmesine, meslektaşlararası iletişime ve dökümantasyona
yardım eder.
2. Adayların
Protokolleri Yazarken Öğrenmeye Dikkat Etmeleri Gereken Noktalar:
Eğitim adayları protokolü, psikodrama oturumlarında ortaya çıkan somut durumları ve
uzun süredeki gelişmeleri anımsama, onlara anlam verme ve değerlendirme
yeteneklerini geliştirme amacı ile tutmalıdır. Bu yetenekler arasında protokolü
tutanların kendi bireysel yaşantısal deneyimlerini yazılı olarak işleme; oturum
sırasında başvurulan psikodramatik girişimleri,
bunların sonuçlarını ve olası seçenekleri yeniden düşünme; psikodrama
oturumlarını ve o oturumlarda gelişen bireysel ve grup süreçlerini işleme ve
anımsama; psikodrama kuramı içinde kendi durumunu
açıklığa kavuşturma vardır.
3. Protokol Türleri:
Protokoller türlere
ayrılabilir: 1. Anlatılmak üzere odak alınan şeye göre: Kendi yaşantısını
anlatma, oyunun gidişini anlatma, sürecin gidişini anlatma olarak; 2. Ele
alınan zaman dilimine göre: Bir oturumu anlatma, bir eğitim seminerini (2-3 gün) anlatma; 3. Alınan konuya göre: Protagonist
oyununu anlatma, grup oyununu anlatma olarak ayrıştırılabilir.
Kuşkusuz bu üç farklı durumun birbiriyle
birleştirilerek tam yapılabilmesi güçtür. Bu durumda bir oturumda protagonist oyununun yaşantısal protokolü, bir hafta sonu
seminerinde süreç analizi ele alınabilir.
4. Eğitim Gruplarında Protokol Tutmada İşlemsel Süreç:
Eğitim adayları Enstitü Ortak
Eğitim Komisyonunun belirlediği sayıda protokol tutmalıdır. Bu protokoller
eğitim aşamasını tamamlama sürecinden en geç 4 hafta önce eğitim sorumlusuna sunulmalıdır. Eğitim
programı yöneticisi ve yardımcısı; ileri kurslarda süpervizyonu
yapanlar, kendilerine verilen protokolleri aşağıda tanımlanan ölçütlere göre
değerlendirirler ve geri bildirimle adaya verirler. Geri verme, “uygundur”, “
geliştirilmesi gereklidir” ya da
“yetersizdir” kaydı ile, yönetici tarafından
imzalanarak yapılır.
Alt aşamadaki adayların başlangıçta kısa
süreyi kapsayan, kendi yaşantı protokollerini tutmaları, daha sonra, giderek
diğer protokol türlerine geçmeleri tavsiye edilir. Adaylar belli zorunlu
protokol sayısı içerisinde değişik tipte protokolleri tutmalıdır.
5. Protokollerin Değerlendirilme Ölçütleri:
Protokolün anlaşılır ve açık
olması; konuların açık olarak canlandırılması; öznel ve nesnel olarak yaşantıyı
anlatlabilme; bireysel sürecin ve grup sürecinin
işlenebilmesi; psikodramatik girişimlerin amaç ve
sonuçlarının ve çeşitli seçeneklerin alınıp işlenebilmesi; psikodramatik
kuram çerçevesinde uygun kuramsal açıklama modeli kullanılabilmesi. Bunlardan
son ikisinin birleştirilebilmesi daha çok ileri aşama adayları için söz
konusudur.
6. Diğer Açıklamalar:
Eğitim programı yöneticisi (veya süpervizör)
adayın verdiği protokolün tam olduğunu, kabul edildiğini yazılı olarak doğrular
ve bölgesel koordinatöre iletir. Bölgesel koordinatör, bunu ortak eğitim
komisyonuna ve adayın merkezdeki dosyasına bu bilgilerin kaydedilmesi için
aktarır.