Dr. ABDÜLKADİR ÖZBEK

PSİKODRAMA ENSTİTÜSÜ

Sahnesel Etkileşim, Grup Psikoterapisi, Sosyometri

2004-2005  YILI  EĞİTİM  REHBERİ

 

 

 

          Psikodrama eğitim kurslarına katılmak isteyen adayların 21 yaşını bitirmiş ve yüksek öğrenimlerini tamamlamış olmaları gerekmektedir.

       

          Eğitim, hazırlık aşamasıyla başlar.

        

          Hazırlık kurslarına doktorlar, psikologlar, psikolojik danışma ve rehberlik uzmanları, sosyal hizmet uzmanları ve yüksek hemşireler katılabilirler. Konu ile ilgili başka bölüm mezunlarının (sosyoloji, tiyatro, öğretmenlik gibi) başvuruları da, eğitimleri açısından bazı özel koşulların Enstitü öğreticileri tarafından oluşturulabilmesi şartıyla ayrıca değerlendirilir.

      

          Başvurular bölge koordinatörlerine fotoğraflı bir başvuru formu ile yapılır.

 

 

          Programın içeriği, uygulamalı ve kuramsal olarak iki boyutta iç içe sürdürülür. 

 

          Yöneticilik veya terapistlik belgesinin kazanılması ile tamamlanan üç aşama en az 4 yıl en çok 7 yılda tamamlanır.

      

          Eğitim birimi 45 dakikadan oluşan 1 birimdir. Sertifiye Psikodramatist olabilmek için gereken en az süre 880 birimdir. (Bu bir FEPTO standardıdır.)

 

          Dr. Abdülkadir Özbek Enstitüsünde en yaygın uygulama, ayda 12 birimlik hafta sonu grup çalışmasıdır. Diğer bazı uygulama örnekleri her hafta 3 birim; onbeşgünde bir 6 birim ya da 9 birim; ayda bir 15 birimlik; ya da ayda 48 birimlik maraton uygulamasıdır.    

 

          Özel seminer ve diğer özel grup çalışmaları bölge koordinatörleri aracılığıyla duyurulur.  

           

          Ücretler her yıl üç kez yapılan ortak eğitim kurulu toplantılarından Mayıs-Haziran toplantısında, koşullar göz önüne alınarak belirlenir.

 

 

 

 

      

         Bu aşama, psikodramatik sosyometrik grup psikoterapisi yöntemini, genel çizgileriyle eğitim adaylarına tanıtmayı amaçlar. Bu aşama sırasında eğitim adayları psikodrama tekniği ile tanışarak, bu yöntemi çalışmalarında, mesleki uygulamalarında kullanıp kullanmama konusunda seçim yapma olanağı kazanırlar. 

 

         Bölgelerdeki koordinatörlere yapılan başvurular kabaca değerlendirildikten sonra çağrılan adaylarla kısa bireysel görüşmeler yapan grup yöneticisi ve yardımcısı, onları grubuna alıp almayacağı, görüşülen koşullara uyup uymayacağı, bu ekiple çalışıp çalışmayacağı kararını verirler. Grup yöneticisi ekipteki daha deneyimli kişi olduğundan kararlarda daha ağırlıklı olması sakınca oluşturmaz. 

 

 

        Alınan üyeler grup içinde  kuramsal ve uygulamalı olarak psikodramatik tekniklerle tanışırlar. Toplam 48 birimlik bir uygulama yapılır. Bu uygulamaların en az 8 biriminin kuramsal düzeyde olması beklenir.

      

        Uygulama, bir yönetici, bir ya da iki yardımcı yönetici tarafından yürütülür. Aday, yöneticilerin (%50 ağırlıklı), grubun ve kendisinin (%50 ağırlıklı) değerlendirmesi ile temel  aşamaya geçer; ya da, değerlendirmede 5 üzerinden ortalama 2.5 altında puan alırsa hazırlık aşamasına yeniden alınır ya da yöntemin adaya uygun olmadığına ve eğitiminin sonlandırılmasına karar verilir. 

 

          Zorunlu bir mazeret olduğu için devamsızlık durumu 8 birimi  aşarsa üye bu aşamayı yeniden almak zorundadır. Devamsızlığı 8 birimi aşamaz.

 

 

 

         Eğitim süresi 400 birimdir. Bu 400 birimin en az 280 birimi kendini yaşantısal olarak tanıma ile ilgilidir. Bunun en az 232 birimi bir yönetici ile kapalı grupla geçmelidir. En az 48 birimi özel seminer kategorisinde, başka yöneticiler ve açık grup şeklinde yürütülmüş olmalıdır. Başka yöneticilerle en çok 120 birim kuramsal ve yaşantısal çalışma şeklinde olabilir.

         

         Bu aşamada en az 3 ayrı yönetici ile tanışmış ve çalışmış olması umulur. Bu durum için, kişinin, yöneticiler tarafından imzalanmış bir belge göstermesi koşulu ile,  bu alanda, ulusal, uluslarası yetkin ve sertifikalı (PD) kişilerle yapmış olduğu her tür çalışma kabul edilir. 

          

        120 Birimlik kuramsal çalışmanın çoğunlukla, kendini yaşantısal tanıma ile geçen gruptaki temel eğitici ile yapılması beklenir. Ancak bu kuıramsal çalışma özel seminerler kategorisinde yer alan başka sertifikalı kişilerce de yapılmış olabilir. Durumun değerlendirilmesinde bölge koordinatörlerinin ve/veya gerektiğinde, ortak eğitim komisyonu (OEK) kararlarının, değerlendirme ve ölçütlendirme ağırlığı söz konusu olacaktır. Durumu değerlendirme açısından kişinin birincil terapistinin (yöneticisinin) de kararlara katılması koşulu vardır.

 

 

       Bu aşamada temel amaç, grup üyelerinin kendi bireysel gelişmelerini tamamlamalarıdır. Kendi sosyal atomlarıyla ilişkilerini, rol çatışması ve füzyonlarını, çekirdek çatışmalarını, aktarım ilişkilerini ayrımsamaya ve çözümlemeye çalıştıkları, grup üyelerinin birbirleri ve/veya grup üyeleriyle grup liderleri arasındaki aktarımlarının çözümlenip, grup kohezyonunun gerçekleştiği bir terapi / eğitim sürecidir. Bu aşama, grup liderinin, yardımcısının ve grup üyelerinin, üyelerin bireysel olgunlaşma sürecini tamamladığı yolunda bir uzlaşmayla tamamlanır.

 

        Olgunlaşma süreci ile ilgili olarak, gerekirse süresi, en çok 100 birime kadar olmak üzere, uzatılabilir. Grup yöneticisi ve yardımcısı, gerekli gördükleri grup üyelerini bireysel psikoterapiye yönlendirebilirler. 

 

       Temel eğitim aşamasındaki uygulamalar içindeki kuramsal çalışmalar, grup uygulamaları boyunca, her uygulamanın, belli bir bölümünün, süreç analizi ve kuramsal bilgi aktarımına ayrılması beklenir. Bu aşamadaki üyeler, ısınma teknikleri, temel psikodrama teknikleri, rol kuramı, spontanlık ve yaratıcılık, grup süreci konularında bilgilendirilirir; okuma materyelleri tanıtılarak karşılıklı tartışarak etkin öğrenme zemini yaratılır. 

 

       Temel aşamanın bitirilmesi için adayın en az 3 adet protokol yazması gereklidir.

 

       Bu protokoller grubun yöneticisi ve yardımcısı tarafından okunup değerlendirilmeli ve onaylanmalıdır. Yazım örnekleri grup yöneticileri tarafından sağlanacaktır. (En az 1 örnek sunulacaktır).

 

       Temel aşama grup yöneticisi, yardımcısı ve grup üyeleri ve adayın kendisi tarafından yapılan yazılı sosyometrik değerlendirme ile bitirilir. Bu aşamada, kişilerin gelişimleri, bazı yetileri ve kişilik özellikleri değerlendirilir. Yönetici ve yardımcısının değerlendirmeleri % 50 ağırlıklıdır. Başarıyla (5 puan üzerinden ortalama 2.5 ve üzeri alanlar) tamamlayanlar, Dr. Abdülkadir Özbek Enstitüsü onaylı psikodrama asistanı belgesini almaya hak kazanırlar. Tedavi gruplarında yönetici yardımcısı ekipleri içinde yer alabilirler. Ancak, kendi başlarına grup yönetme yeterlilikleri henüz yoktur.

  

       Bu aşamada, 50 birimi (toplamın yaklaşık 6’da biri) aşan bir devamsızlık, ardışık 3 grup (yani ardışık 48 birim) boyunca devamsızlık üyenin gruba devam hakkını yitirmesine yol açar.  

 

       Grup üyesinin, gruptan ayrılma gibi bir durum düşündüğünde bu kararı uygulamaya sokmadan önce en az 9 birimlik bir çalışmaya katılması koşulu geçerlidir. Yani, bu tür bir kararını grup içinde açıklamalı ve tartışmalıdır. Grup içi çatışmalarda yöneticilerin, yönetici ile anlaşmazlıklarda Enstitü etik kurul üyelerinin ve/veya ortak eğitim kurulu (OEK) üyelerinin ve/veya Enstitü Etik Kurulu + Enstitü OEK danışmanlığı önerisi ortaklaşması koşulunda FEPTO’nun etik danışmanlık, süpervizyon ve çatışma çözümleme potansiyellerine başvurulabilir. 

 

       Temel Aşama İçinde Yer Alan Özel Eğitim Türleri

 

               Özel Seminerler: Gerek Abdülkadir Özbek Enstitüsüne bağlı grup yöneticileriyle, gerekse Moreno Enstitüsünden veya dünya çapında çalışıp, ensititü tarafından çağrılı olarak gelen yabancı grup yöneticileriyle (ya da psikodramatist standartlarına uyan değişik uluslardan yöneticilerle) yapılan özel seminerlerin en çok 120 birimi temel eğitim süresi içinde sayılır.  Temel eğitim aşamasında en az 48 birimlik bir sürenin değişik grup yöneticileriyle, açık grupta ve özel seminer kategorisinde yapılması gereklidir. Bergama Sempozyum ve Kongrelerindeki çalışmalar, uluslararası kongrelerdeki psikodramatik çalışma grupları ya da yurtdışından psikodrama alanında tanınmış yöneticilerle yapılmış çalışmalar buna dahil edilir. Özel seminerler, belirli bir konuda (örneğin düşler, ısınma teknikleri vb.) psikodramatik yöntemler kullanılarak ve kuramsal bilgi aktarılarak yapılır. Özel Seminerler için (temel ve ileri aşama) üç şehirdeki eğiticilerin kendi yöresinde 2, diğer şehirlerde 1’er adet olmak üzere yılda en az 4 özel eğitim semineri açması kararlaştırılmış olup programlar bölge koordinatörleri aracılığıyla gruplara duyurulacaktır.

 

      

       Toplam eğitim süresi 480 birimdir.

      

       Bunun en az 280 birimi ileri gruptaki kendi grubunu yönetme/kendi grup üyesi tarafından yönetilme deneyimi ile geçmelidir.

     

        En az 100 biriminde aday, dışarıda bir grupta uygulama yapmalı ve bununla ilgili süpervizyon almalıdır. Bu yıla özgü olarak,  50 birim dışarıda grup yönetimi yeterlidir. Kalan 50 birim için uygulamada, bireysel süpervizyon ya da grup içinde süpervizyon  geçerlidir. Bu son şekliyle uygulama 50 süpervizyon 150 birime göre uygulanabilir. Yeni FEPTO uyumlu standartlara geçiş aşamasındaki ileri gruplar için o grupların yönetici ve yardımcı yöneticilerinin karar ve tartışma oluşturma/çözme ve insiyatif kullanma yetkileri söz konusudur.  

  

      Bu aşamanın, en az 100 birimi seçmelidir. Seçmeler 4 seçenekten birini tercihle ilgilidir: 1. Kendini tanıma yaşantısı 2. Kuram ve teknikler çalışması ve özel seminerler 3. İleri bir grubu yönetme 4. Süpervizyon alma (bireysel ya da grup)

 

 

       Bu uygulamaların yürürlüğe geçmesinde Enstitü yönetici ve yardımcılarının danışmanlık ve yönlendiriciliği temel alınır.

 

      Temel aşamayı tamamladığı yöneticilerden başka yöneticilerle çalışması tercihan uygundur. Bu aşamanın temel amacı, adayın bağımsız olarak grup yönetmeyi ve yönetici konumunda psikodramanın özel tekniklerini uygulamayı ve kullanmayı öğrenmesidir. Her grup üyesinin,  gerek lider gerekse yardımcı lider rolünde, kendi eğitim grubunu en az 3 kez yönetmesi ve yönetim geribildirimleriyle hem kendisini yönetici olarak geliştirmesi hem de eğitim verenlerde üyenin yönetim becerisi konusunda bir fikir oluşturması amaçlanır. Yönetici adaylarının, grup sürecini yakalama; bir oturumun ısınma, gelişme ve sonlanma aşamaları arasındaki denge ve bütünlüğü sağlama konusunda gelişmelerine çalışılır. Bu aşamaya geçen üyeler, bu grupların yönetimini süpervizyon altında gerçekleştirirler.

 

 

       Bu aşamada  60 birimi (toplam sürenin 6’da biri) aşan devamsızlık ve/veya ardışık 48 saati bulan devamsızlık durumunda üye gruba devam hakkını yitirir.

 

       Bu aşamanın sonunda eğitim alan kişi, yüksek öğreniminin türü, yapısı ve çalışma alanının koşullarına bağlı olarak terapist ya da yönetici olmak için tez sınavına girme hakkı kazanır. 

 

      Terapist ünvanı hasta tedavi etme yetkisini tanımlar ve psikiyatrist, klinik psikolog ve psikiyatri kliniğinde çalışma deneyimi olan doktorlara verilir. Üye, grup uygulamasını içeren yazılı bir tezi sunması ve sözlü sınavdan (en az 3 kişiden oluşan jüri sınavı) geçmesi koşulunda terapist ya da yönetici ünvanını kazanır.

 

        İleri Aşama İçinde Yer Alan Özel Eğitim Türleri

 

       Özel seminerler/çalışma grupları: En az 48 saat değişik bir yöneticiyle yapılmalıdır. Özel seminerler süpervizyonla ilgili olabileceği gibi, ileri eğitim grupları eşdeğeri özel konularla ilgili çalışmalar şeklinde olabilir.

 

       Bireysel ve başka bir grup yöneticisi ile süpervizyon çalışması : Diğer süpervizörlerden alınan süpervizyonun en çok 100 birimi 480 birimlik uygulama içine katılır. Bu, alanla ilgili sempozyum ve kongrelerdeki grup uygulamalarında alınmış olabilir.

 

AŞAMALAR	Süre	Gerekli Koşullar ve Sonuç
Hazırlık Aşaması	·48 birim ·En az 2 hafta, en çok 3 ay ·En az 8 birimi kuramsal	·Değerlendirme (eğitici, grup, kendisi tarafından) sonrası temel aşamaya geçiş
Temel Eğitim	·Toplam 400 birim ·En az 2 yıl  en çok 4 yıl ·En az 120 birim kuramsal ·En az 48 birimi başka yöneticilerle ·Yöneticiler ve grup kararı ile en çok 100 birim olmak üzere uzatılabilir	·3 adet protokolün denetlenmesi gerekli ·Değerlendirme (eğitici, grup ve kendisi tarafından) sonrasında Psikodrama Asistanı belgesi verilir
İleri Eğitim	·Toplam 480 birim En az 280 kendi grubu En az 100 birim uygulama En az 100 birim seçmeli ·En az 2 en çok 4 yıl ·En az 48 birim değişik yönetici	·En az 3 oturum kendi eğitim grubunu yönetmesi gerek ·Tez çalışması (bitirme tarihinden itibaren 3 yıl içinde verilmesi gerekli) ·Jüri sınavı sonrasında Psikodrama Terapisti ya da Psikodrama Yöneticisi belgesi verilir

 

 

       Temel aşamayı bitiren her üye tez hazırlamaya başlayabilir. Ancak tezini sunabilmesi için ileri aşamayı tamamlaması gerekir. Tezine ileri eğitim aşamasında başlar. Bu ileri aşama  sürerken ya da tamamlandıktan sonra yapılacak bireysel ve grup tez süpervizyonu koşulları burada aşamalı olarak tanımlanmaktadır.

 

        Şimdiki koşullar içinde, üyeler, tez konusunu ve tez danışmanlarını, gereğinde bir psikodrama yöneticisi / terapötüne danışarak kendileri seçerler. Tez konusu bir psikodrama grubunun süreç analizine ilişkin olabileceği gibi, psikodrama tekniklerinin başka terapi yöntemleri ile kıyaslanabildiği bir çalışma; ya da monodramada uygulanan tekniklerle ilgili olabilir. Kuramsal çalışma ağırlıklı tezlerde, jüri sınavı sırasında üyenin grup yönetimi konusunda becerisi açısından da değerlendirileceği ve bu konuda gerekirse ileri aşama grup yöneticisine de danışılacağı bilinmelidir.

 

 

       Bireysel tez danışmanlığı tez konusu olan grubun süpervizyonunu içeriyorsa, ücret, saati bir saat grup ücretinin 4 katıdır. Grup içinde tez süpervizyonu verilebilir. Bu, eğitimini, saat olarak tamamlamış üyelere yönelik tez süpervizyonu grupları düzenlenmesi şeklinde organize edilir. Bu tür süpervizyon grupları için ücret, eğitim grupları ücretinin 2 katıdır. Tez danışmanlığında tez grubu için süpervizyon yapılmıyor ve sadece tez yazımı danışmanlığı yapılıyorsa danışmana bir kerelik olmak üzere eğitim birimi ücretinin 5 katı verilir.

 

       2001 yılından itibaren uygulanmak üzere, eğitim süresini tamamlayan aday 3 yıl içinde sınava girmediği takdirde sınav hakkını yitirir. İleri aşama eğitimine yeniden alınabilir. 

       

 Jüri Sınavı Koşulları

 

       Sınava girecek adaylar tezlerini yöresel koordinatöre en geç şubat ayında verirler. Sınav jürisi de her yıl şubat ayında listelenir. Yöresel koordinatör, jüri adaylarını ve sınava girecek adayları, Ankara Ortak Eğitim Kurulu delegelerine bildirir. Ankara delegeleri adayları listeler, her 4 aday için 2’si kurayla seçilen 3 jüri üyesi belirlerler ve duyururlar. Adayın son aşamada eğitimini tamamladığı yöneticinin sınav jürisinde yer alması sağlanmaya çalışılır, bu kişi kura ile belirlenmeyen jüri üyesidir.

 

       Aday, bu şekilde belirlenen jüri üyelerine ve her şehirdeki koordinatörlere tezinin bir kopyasını teslim eder. Jüri belli olduktan hemen sonra en geç Mart ayında aday, jüri üyelerine tezinin birer kopyasını ulaştırır.

 

        Her yıl Mayıs ayında Bergama’da gerçekleştirilen grup psikoterapileri kongre ve sempozyumları şimdiki durumda sınav mekanıdır. Her adaya ve jüri üyesine yer ve zaman bildirilir. Gelenekselleştiği üzere, bir yıl sonraki sınava girmeyi planlayan adaylar sınava gözlemci olarak alınırlar. Gözlemci adayların da Şubat ayında yöresel koordinatörlere başvurması gereklidir. Bir adayın sınavında en çok 6 gözlemci yer alabilir. Sınavı başarıyla tamamlayan üyeler Psikodrama Terapötü ya da Psikodrama Yöneticisi ünvanı alırlar. Terapist, bu yöntemle hasta tedavi edebilir anlamına gelen bir ünvandır. Psikiyatrist, klinik psikolog ve psikiyatrik hastanede çalışma deneyimi olan doktorlara verilir. 

 

 

       İleri aşamayı tamamlayan, mesleki uygulamalarında psikodramatik sosyometrik grup psikoterapisi ilkelerinden yararlanarak çalışma yapan, Enstitü eğiticisi olarak çalışan kişiler, sürekli ileri süpervizyon gruplarına katılabilirler. Bunlar için oluşturulan yöresel ve genel ileri süpervizyon grupları için bölge koordinatörlerinden bilgi alınabilir.